Aydın yöresinin en değerli yerel çeşitlerinden biri olan Yamalak Sarısı, ismini de doğrudan orijini olan Kuyucak ilçesinin Yamalak Kasabası'ndan almaktadır. Yöresel olarak "Yamalak Kabası", "Topan" ve "Kaba" zeytin gibi farklı isimlerle de bilinen bu tür, sahip olduğu eşsiz meyve yapısıyla yeşil sofralık zeytin üretiminde oldukça popülerdir.

Hangi Bölgelerde Yetiştirilir ve Taç Yapısı Nasıldır?

Yamalak Sarısı zeytin fidanı, başta Aydın ilinin Kuyucak ilçesi ve Karacasu-Yenice Beldesi olmak üzere, Denizli ilinin Sarayköy ilçesi ve çevresinde yoğun olarak yetiştirilmektedir. Ağaç gelişim karakterine bakıldığında kuvvetli büyüyen bir yapıya sahip olduğu görülür. Ayrıca geniş ve yayvan bir taç oluşturur. Bu kuvvetli büyüme ve yayvan taç yapısı, bahçe kurulumu sırasında fidan dikim aralıklarının dikkatli planlanmasını gerektirir.

Fidanlık üretim süreçlerinde bu çeşidin çoğaltılması hem çelikleme (köklendirme) yöntemiyle hem de çöğür ya da çakal anaçları üzerine aşılama tekniğiyle başarılı bir şekilde yapılmaktadır.

Hasat Zamanı, Yağ Oranı ve Değerlendirme Şekli

Yamalak Sarısı zeytininin en büyük avantajlarından biri erkencilik özelliği taşımasıdır. Bu sayede hasat sezonunu erken açmak isteyen üreticiler için çok ideal bir alternatiftir. Hasat zamanı, yeşil olum dönemindeyken genellikle ekim ayının ilk yarısında gerçekleştirilir.

Öncelikli kullanım amacı yeşil sofralık olmakla birlikte, meyveleri yaklaşık %21 oranında yağ da içerir. Ancak asıl katma değerini yeşil salamuralık üretiminde gösterir; yörede bilinen en iyi yeşil salamuralıklardan biridir. Özellikle yeşilken toplanan iri meyvelerin çekirdekleri özel makinelerle çıkarılarak içlerine kırmızı biber, badem veya havuç gibi ürünler doldurulur. Bu dolgulu zeytinler iç ve dış piyasada yüksek ticari değerle satışa sunulur.

Erkenci yapısı, kuvvetli ağaç gelişimi ve katma değerli yeşil zeytin pazarındaki yüksek talebiyle Yamalak Sarısı, kârlı bir sofralık zeytin bahçesi kurmak isteyen üreticiler için harika bir yatırımdır.